Poolse Tweede Wereldoorlog veteranen namen op maandag deel aan een ceremonie in Washington markerend de publicatie van Amerikaanse documenten die verband houden met de Katyń misdaad.

Het Amerikaanse congreslid Marcy Kaptur, die instrumenteel was in het uitbrengen van de vrijgave van de documenten, noemde de ceremonie een “gedenkwaardige aangelegenheid.”

Toch, afgezien van het goede wil gebaar van de Amerikaanse autoriteiten, merken historici, zowel in Amerika als Polen over het algemeen op dat er geen verrassende onthullingen zijn met betrekking tot de VS kennis van de Sovjet schuld voor de misdaad.

Veel van de ongeveer 1000 documenten waren voor de historici beschikbaar voorafgaand aan de ceremonie van gisteren.

“Ik denk niet dat deze documenten in het bijzonder onze algemene kennis van het Amerikaanse beleid inzak Katyń veranderen”, aldus Harvard professor Mark Kramer in een interview met het Poolse persagentschap.

“Zij bevestigen in principe wat we weten, dat veel van de vertegenwoordigers van de VS en Groot-Brittannië al vroeg wisten dat het de Sovjet-Unie was die verantwoordelijk was voor de moorden.”

Meer dan 22.000 Poolse burgers, grotendeels reserveofficieren, werden in april 1940 geëxecuteerd door de Sovjet geheime politie (NKVD).

De moorden vonden plaats op verschillende punten in de Sovjet-Unie, ook in het Katyń bos in de buurt van Smoleńsk.

Het was pas na de val van het IJzeren Gordijn in 1989 dat Moskou formeel de verantwoordelijkheid voor Katyń toe gaf, nadat zij eerder de schuld aan nazi-Duitsland gaven.

Tijdens de oorlog, waren Washington en Londen bezorgd de banden met hun bondgenoot in Moskou niet te laten scheuren, zoals de Britse documenten ook onderstrepen.

“De documenten tonen de interne discussies en debatten aan over de vraag of de Amerikaanse regering de waarheid moet onthullen in een tijd van oorlog,” voegt Kramer toe.

“Er waren mensen – geen hoge officieren, maar State Department ambtenaren en onze ambassade in Moskou – die wilde zeggen wat we allemaal weten.”

“Roosevelt was daar echter niet toe bereid. Maar dit is niet iets nieuws,” besloot Kramer.

Een brief van de Poolse minister van Buitenlandse Zaken Radoslaw Sikorski werd gisteren op de ceremonie in Capitol Hill voorgelezen, bedankend congreslid Kaptur voor haar doorzettingsvermogen, en het Verenigde Staten Nationaal Archief voor hun werk en hulp in het proces.

Ondanks een naoorlogs Amerikaanse rapport (afgerond, maar niet geopenbaard aan het publiek in 1952) dat nog eens de Sovjet schuld bevestigd, bleef de Amerikaanse regering gedurende meerdere decennia stil over de conclusies.

De Amerikaanse historicus Paul Allen, auteur van een belangrijk werk over Katyń, gelooft dat de Amerikaanse autoriteiten zich zouden moeten verontschuldigen richting Polen.

“Het is hoog tijd dat we een verontschuldiging of een verklaring uitgeven richting Polen en onze diepste spijt uiten,” zei hij.

“Het camoufleren van de waarheid over Katyń stelde voor vele jaren het Amerikaanse begrip van de ware aard van het stalinisme uit,” voegde hij eraan toe.

Een volledige interview met Paul Allen door de Poolse Radio correspondent Michal Kubicki is aanstaande, later op dinsdag.

Bron: The News.pl (English)